Boşaltım Sistemi. Boşaltım Sistemi Nasıl Çalışır?

Canlıların vücutlarında artık işe yaramayacak ve zararlı hale gelen maddelerin dışarıya atılması olayına boşaltım adı verilmektedir.

Canlıların vücutlarında artık işe yaramayacak ve zararlı hale gelen maddelerin dışarıya atılması olayına boşaltım adı verilmektedir. Bu işlem çeşitli yollarla da yapılabilmektedir. Solunum sonunda kanın temizlenmesi ile meydana gelen karbondioksit akciğerlerden dışarıya atılmaktadır. Deri altına yayılmış bir halde yer alan ter bezlerinden; ter, su buharı, tuz ve pek az olmak üzere de karbondioksit çıkmaktadır. Kandaki üre, ürik asit, suyun fazlası ve bazı madensel tuzlar sidikle dışarıya atılmaktadır. 

Boşaltım sisteminde böbrekler önemli rol oynamaktadırlar. Bunun yanında sindirim sonunda işe yaramaz hale gelen maddeler de vücuttan dışarıya atılmaktadır. İdrarın kandan süzüldüğü yer, böbreğin kabuk bölgesi adı verilen küçük beneklerin içidir. Bu benekçikler mikroskop ile incelendiğinde içerisinde kılcal damarların olduğu görülmektedir. Ayrıca kılcal damarlardan oluşan bir yumak bulunduğunu da söyleyebiliriz. Kan buradan geçerken içerisindeki zararlı maddeleri benekçiğin içerisine bırakmaktadır. Buradaki maddeler böbreğin içerisindeki havuzcuk adı verilen yerde toplanarak idrarı meydana getirmektedir. Böbreklerde meydana gelen idrar, idrar borusu denilen kanallar yardımı ile sidik torbasında toplanmaktadır. Buradan da dışarıya atılmaktadır. Deri altında yer alan ter bezleri de sık bir ağ tabakası ile tüm vücudumuzu saran kılcal kan damarlarındaki gereksiz ve zararlı maddelerin dışarıya atılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ter bezleri derinin alt deri tabakasında yer almaktadır. Ter bezlerinin alt derideki kısmı kendi üzerine kıvrılmış bir boru yumağı halindedir. Bu borunun bir ucu ince bir boru yardımı ile derinin yüzeyine doğru açılmaktadır. Derinin üzerindeki bu küçük delikçiklere mesamat yani gözenek adı verilmektedir. Bu delikler yardımı ile çıkan ter vücuttaki zehirli maddelerin dışarıya atılmalarına yardım etmektedir. Gözenekler sayesinde de az miktarda oksijen alınıp yerine karbondioksit verilmektedir. Gözeneklerin üst deri döküntüsü ile terin ve yağ bezlerinin salgılarının karışmasından dolayı kirle kapanması terin çıkmasına deri yolu ile solunum yapılmasına engel olmaktadır. 

Yassı solucanlarda karbondioksit ve amonyak geçişme yolu ile dışarı atıldığı halde fazla suyun atımı için özel boşaltım sistemi gelişmiştir. Toprak solucanlarında ise boşaltım sistemi daha gelişmiştir. Bu sisteme ise mefridyum adı verilmektedir.