Anahtar Kelimeler: Nükleik Asitlerl

Nükleik Asitlerle İlgili Bilinmesi Gerekenler

Nükleik asitler, tüm canlı hücrelerde ve virüslerde yer alan, nükleotid bölmelerinden oluşmuş maddedir.

Nükleik asitler, tüm canlı hücrelerde ve virüslerde yer alan, nükleotid bölmelerinden oluşmuş maddedir. En bilinen nükleik asitler DNA ve RNA’dır. İnsan kromozomlarını ortaya çıkaran DNA milyonlarca nükleitten oluşmaktadır. Nükleik asitlerin işlevi genetik bilgi aktarımını gerçekleştirmektir. Fakat bazı RNA çeşitleri katalizör olarak da işlev görmektedirler. RNA’yı bir araya getiren gruplar fosfat ve riboz şekerdir. Bu polimerleri meydana getiren nükleotid birimlerinin her biri üç bölümden meydana gelmektedir. 

1) Azotlu heterosiklik bir baz

2) Beş karbonlu (pentoz) bir şeker

3) Fosfat grubu

RNA’da yer alan şeker riboz, DNA’da ise deoksiribozdur. DNA ve RNA içerdikleri azotlu bazlarda da çeşitlilik göstermektedirler. Örneğin; adenin, guanin ve sitozin her ikisinde, timin sadece DNA’da, urasil ise yalnızca RNA’da yer almaktadır. Nükleik asitlerin dizinleri onları meydana getiren nükleotitler kısaltma yazılar ile yazılmaktadır. Bunlar adenin, sitozin, guanin, timin ve urasilindir. Sırası ile kısaltmaları ise A, C, G, T ve U’dur. Dizinin yazılış istikameti şekerlerin 5 ve 3 karbon zincir üzerindeki sırasına uygundur. Bilimsel konvansiyonda dizinler şekerlerin 5-3 karbonlarının doğrultusunda okunmaktadırlar. Nükleik asitler tek bir zincirden ve birbirine sarılmış iki zincirden de oluşabilmektedirler. Spiral merdiven görünümü veren bu yapıya çift sarmal denilmektedir. Çift sarmallı nükleik asitte yer alan iki zincir sayesinde bir araya gelmiş hidrojen bağları sayesinde birbirlerine bağlanmaktadırlar. Tek zincirli nükleik asitler de kendi üzerlerine katlanıp iki sarmallı bölgeler ortaya çıkartabilmektedirler. DNA genel anlamda çift sarmallı olmasının yanında bazı virüslerin içerdikleri DNA tek zincirlidir. RNA molekülleri genel anlamda tek zincirden oluşmasının yanında bazı virüsler bünyesinde çift sarmallı RNA bulundurmaktadır. Nükleik asit zincirindeki şeker ve fosfat grupları değişimli bir şekilde birbirlerine bağlıdırlar. Oksijen atomlarının paylaşılması ile ortaya çıkan bu bağlara fosfodiester grubu adı verilmektedir. Fosfat topluluğu ise şeker molekülünün 3 ve 5 karbon atomlarına bağlı kalmaktadırlar. Azotlu bazlar ise pentoz halkasının 1 karbonuna bağlıdırlar. Nükleik asitlerin çift sarmallı versiyonunda şeker-fosfatlı zincirler silindirik yapının haricinde bulunmaktadır. Azotlu bazlar ise bu yapının ortasına doğru uzanarak birbirleri ile hidrojen bağları oluşturmaktadır.