Solunum Sistemi. Solunum Sistemi Nasıl Çalışır?

Solunum, yaşam için en önemli ihtiyaçlardan biri olan oksijen ile sağlamaktadır.

Solunum, yaşam için en önemli ihtiyaçlardan biri olan oksijen ile sağlamaktadır. Dışarıdan alınan hava içerisinde bulunan oksijen ve organizma içerisinde yer alan karbondioksitin yer değiştirmesi sonucu solunum olayı gerçekleşmektedir.

Solunum sistemi; 

•    Oksijen temin eder,

•    Karbondioksiti atar,

•    Mikroorganizmalara karşı vücudu savunur,

•    Kan pıhtısını tutar ve eritir,

•    Kanın pH’ını düzenler.

Solunum sistemi, solunum yolları ve solunum organı olan akciğerlerden meydana gelmektedir. Solunum sistemini meydana getiren organlar ise; yutak, gırtlak, soluk borusu, bronşlar ve akciğerlerdir.

a)    Burun: Üst solunum yollarının temelidir. Solunum yolu olması bir kenara ‘koku organı’ olarak da dikkat çekmektedir. Burnun iç yapısı havayı temizlemekte ve nemlendirmektedir. Bu sayede burun, solunan havayı akciğerlere temiz bir şekilde yönlendirmektedir. 

b)    Yutak: Solunum ve sindirim sisteminde görevli olan organdır. Solunum sistemi ile sindirim sistemini ayıran en önemli yerdir. Solunum ve sindirim organı olarak oldukça önemlidir. Burun ve larinks arasındaki geçiş yoludur. Ağız ve yemek borusu arasındaki yemek geçişini sağlayan ve refleks ile kapanan önemli solunum sistemi organlarındandır. 

c)    Gırtlak: Solunan havanın alt solunum yollarına geçişini ve sesin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Birbirine kas ve zarlarla bağlı olduğu için kıkırdaklar mevcuttur. Bu yüzden gırtlak devamlı bir şekilde açıktır. Hava geçişini sağlamaktadır. Ayrıca gırtlağın yapısında birçok kıkırdak mevcuttur. 

d)    Soluk Borusu: Soluk borusu (trachea), kıkırdak bir yapıdadır. Havanın akciğerlere ulaşmasını sağlamaktadır. Gırtlakta bronşlar arasında yer almaktadır. Yaklaşık 10-12 cm ve 1,5-1,2 cm enindedir. Larinks (yutak) ve akciğerler arasında yer almaktadır. Havanın akciğerlere girip çıkmasını sağlayan nefes borusu üst üste sıralanmış C şeklindeki kıkırdak halkalardan meydana gelmiştir. Bu halkalar kas tabakaları ile birbirlerine bağlanmaktadırlar. Arka tarafı yemek borusu ile komşudur. Soluk borusu, havanın akciğere iletilmesini sağlamaktadır. Soluk borusu akciğere girerken ikiye bölünmektedir. Bu kolların her birine bronş adı verilmektedir. Tracheanın ana bronşlara ayrıldığı yere bifurcatio trachea adı verilmiştir. 

e)    Bronşlar: Bifurcatio trachea’dan ayrılan kollar bronchus (bronchi-bronş) adını almaktadır. Ana, lober ve segmental bronş olarak üç çeşit bronş mevcuttur. Ana bronşlar akciğerin dışarısında, lober ve segmental bronşlar ise akciğerin içerisinde yer bulunmaktadır. Tracheadan sonra bronşların aşamalı bir biçimde bölünerek dallanması ağaç görünümünü oluşturur. Bu görünüm ise bronş ağacı ‘arbor bronchialis’ olarak adlandırılmaktadır. 

f)    Akciğerler: Solunum sisteminin en temel organıdır. Akciğerler, göğüs kafesi içerisinde yer alan pembe renkli, süngerimsi görünüşe sahiptir. Oksijen ve karbondioksit gazlarının sirkülasyonu bu organda meydana gelmektedir. Akciğerlerin üst yüzü kubbemsi olup göğüs kafesinin şekline göredir. Alt yüzeyinde ise diyafram kasının yüzeyine oturmuş biçimdedir. Sol akciğer 2 lob, sağ akciğer ise 3 lobdur.